Polycystic kidney disease (PKD) (cystenieren)

Categorie Nieren & urinewegen
Ernst Ernstig tot zeer ernstig
Behandelbaarheid Matig tot slecht
Symptomen
Sterfte, In beginstadium geen symptomen, Braken, Blaren en wondjes in de bek, Veel plassen, Veel drinken, Uitdroging, Meer slapen, Slap lijf/ spierzwakte, Bleke slijmvliezen, Vermageren, Sloomheid, Slecht eten
DNA-test beschikbaar? Ja, voor de rassen

Beschrijving

Bij katten met polycystic kidney disease (PKD) ontstaan in de loop van hun leven blaasjes(cysten) in de nieren. Deze blaasjes verdrukken het nierweefsel, waardoor de nieren op een bepaald moment niet meer kunnen functioneren. Er ontstaat nierfalen. Dit leidt tot verminderde eetlust, overmatig drinken en gewichtsverlies. Meestal sterven katten met PKD op een leeftijd van vier tot acht jaar aan de gevolgen van nierfalen.
Een dominant mutatie in het PKD1-gen kan gelinkt worden aan PKD bij de kat. Vanwege de dominante overerving wordt het dus snel verspreid.

Diagnose

De diagnose nierfalen wordt door een dierenarts gesteld op basis van lichamelijk onderzoek, bloed- en urine-onderzoek. Met een echo van de buik kunnen de nieren nagekeken worden en zullen de cysten zichtbaar zijn. De DNA-test kan behulpzaam zijn bij het stellen van de diagnose, ook al vóór er klachten zijn.

Een officiële PKD-echo moet uitgevoerd worden door een echografisch specialist en uit de literatuur blijkt, dat de diagnose met bijna 100 % zekerheid te stellen is vanaf 6 maanden.
Indien dieren op jongere leeftijd worden getest, zullen er meer vals negatieve uitslagen uitkomen, omdat de cysten dan nog te klein zijn. 

De DNA-test alleen is helaas ook niet (altijd) voldoende. Uit onderzoek blijkt dat er een kans is op vals negatieve uitslagen, wat de betrouwbaarheid van de test verlaagd. Het is mogelijk dat PKD (zoals bij mensen ook het geval is), door verschillende mutaties wordt veroorzaakt. Hier zal meer onderzoek voor nodig zijn om dit verder uit te zoeken. Echter de mutatie in het PKD-1 gen is waarschijnlijk wel de grootste oorzaak van het ontstaan van PKD bij de kat. Als deze mutatie in het PKD-1 gen wordt aangetoond, is dit wel zeer betrouwbaar en de kat zal ergens in zijn leven nierfalen ontwikkelen. 

Een DNA-test kan van 8-10 weken leeftijd uitgevoerd worden.

Behandeling

Genezing is niet mogelijk. Speciale voeding en medicijnen kunnen de nieren tijdelijk wat ontlasten. De verslechtering van de nierfunctie gaat dan langzamer, waardoor de kwaliteit van het leven nog een tijd goed is.

Sommige stamboeken stellen de DNA-test op PKD en/of het echografische onderzoek van de nieren, verplicht bij het fokken van bepaalde rassen. Dit heeft in een aantal gevallen al een grote afname in voorkomen van de ziekte tot gevolg, exacte cijfers zijn onbekend. Zolang het gen voorkomt blijven de testen erg belangrijk.

Appleman, E.,Berent, A., (2006), Polycystic kidney disease, vetnetinfo, vol 8
Caressa Dierenziekenhuis, Polycystic kidney disease of PKD, 2017
Nivy et al, 2015 •Polycystic kidney disease in four British shorthair cats with successfull treatment of bacterial cyst infection.
Paepe D et al, 2012, Chronic kidney disease (Ragdoll) - Screening of Ragdoll cats for kidney disease a retrospective evaluation
Polycystic Kidney Disease (PKD) bij katten, Ed.J.Gubbels,januari 2005 P. Prins, instituut Genetic Counselling Services,
Scherk, M., (2014), Feline Polycystic Kidney Disease, clinician's brief, urology & nephrology
Barthez, P.Y., Rivier, P., Begon, D., (2003), Prevalence of polycystic kidney disease in Persian and Persian related cats in France, Journal of Feline Medicine and Surgery, volume 5, p.345-347.
Beck, C., Lavelle, RB, (2001), Feline polycystic kidney disease in Persian and other cats: a prospective study using ultrasonography, Australian Veterinary Journal, volume 79, nummer 3, p.181-184.
Bonazzi, M., Volta, A., Gnudi, G., Bottarelli, E., Gazzola, M., Bertoni, G., (2007), Prevalence of the polycystic kidney disease and renal and urinary bladder ultrasonographic abnormalities in Persian and Exotic Shorthair cats in Italy, Journal of Feline Medicine and Surgery, volume 9, p.387-391.
Cannon, M.J., MacKay, A.D., Barr, F.J., Rudorf, H., Bradley, K.J., Gruffydd-Jones, T.J., (2001), Prevalence of polycystic kidney disease in Persian cats in the United Kingdom, Veterinary Record, volume 149, p.409-411.
Eaton, K.A., Biller, D.S., DiBartola, S.P., Radin, M.J., Wellman, M.L., Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease in Persian and Persian-cross Cats, Veterinary Pathology, volume 34, p.117-126.
Gendron, K., Owczarek-Lipska, M., Lang, J., Leeb, T., (2013), Maine Coon renal screening - ultrasonopgraphical characterisation and preliminary geentic analysis for common genes in cats with renal cysts, Journal of Feline Medicine and Surgery, volume 15, nummer 12, p.1079-1085
Gough, A., Thomas, A., (2010), Breed Predispositions to Disease in Dogs and Cats, 2nd edition, Blackwell's Publishing Ltd.
Helps, C., Tasker, S., Harley, R., (2007), Correlation of the feline PKD1 genetic mutation with cases of PKD diagnosed by pathological examination, Experimental and Molecular Pathology, volume 83, p.264-268.
Helps, C.R., Tasker, S., Barr, F.J., Wills, S.J., Gruffydd-Jones, T.J., (2007), Detection of the single nucleotide polymorphism causing feline autosomal-dominant polycystic kidney disease in Persians from the UK using a novel real-time PCR assay, Molecular and Cellular Probes, volume 21, p.31-34.
Lee, Y.J., Chen, H.Y., Hsu, W.L., Ou, C.M., Wong, M.L., (2010), Diagnosis of feline polycystic kidney disease by a combination of ultrasonographic examination and PKD1 gene analysis, Veterinary Record, volume 167, p.614-617.
Roux, F., Deschamps, J.Y., (2004), Screening for polycystic kidneys in Persian and Exotic shorthair cats, Point Veterinaire, volume 35, nummer 248, p.70-+
Scalon, M.C., da Silva, T.F., Aquino, L.C., Carneiro, F.T., Lima, M.G., Lemos, M., Paludo, G.R., (2014), Touchdowns polymerase chain reaction detection of polycystic kidney disease and laboratory findinds in different cat populations, Journal of Veterinary Diagnostic Investigations, volume 26, nummer 4, p.542-546.
Testerink-Baas, E., (2010), Erfelijke afwijkingen bij raskatten, Stichting Platform Verantwoord Huisdierenbezit, minor Fokkerij
Volta, A., Manfredi, S., Gnudi, G., Gelati, A., Bertoni, G., (2010), Polycystic kidney disease in a Chartreux cat, Journal of Feline Medicine and Surgery, volume 12, p138-140.
Wills, S.J., Barrett, E.L., Barr, F.J., Bradley, K.J., Helps, C.R., Cannon, M.J., Gruffydd-Jones, T.J., (2009), Evaluation of the repeatability of ultrasound scanning for detection of feline polycystic kidney disease, Journal of Feline Medicine and Surgery, volume 11, p.993-996.
Young, A.E., Biller, D.S., Herrgesell, E.J., Roberts, H.R., Lyons, L.A., (2005), Feline polycystic kidney disease is linked to the PKD1 region, Mammalian Genome, volume 16, p.59-65.
Dierenrecht.nl
ANBI logo

© Copyright 2017 Dier&Recht